Editie juni 2014

Dit is een oude versie van Taalunie:Bericht en wordt niet meer bijgewerkt. Ga voor nieuwe artikelen naar taaluniebericht.org.

Jorgen Raymann
Jorgen Raymann
Rubriek: 
Auteur: 
Jörgen Raymann

Jörgen Raymann: Generatiecommunicatie!

Generatiekloven zijn zo oud als de mensheid. Elke generatie heeft zijn eigen gewoontes, uitvindingen, revoluties, muziek maar vooral taalgebruik. Het lijkt wel alsof elke generatie zijn eigen taal ontwikkelt. Afhankelijk van de invloeden van de periode zal de vocabulaire van een generatie beïnvloed worden. Neem bijvoorbeeld het woordje ‘leuk’.

Mijn ouders gebruikten dit woord als ze iets leuk vonden. Als het erg leuk was, zeiden ze: 'dit is erg leuk!' In mijn tijd werd het 'groovy', later 'cool', toen werd het 'vet cool', vervolgens ging men over op ‘gaaf', 'onwijs gaaf' en 'vet gaaf'. De beleving van de jeugd van tegenwoordig verandert zo snel dat ik de synoniemen voor leuk niet meer bij kan houden. Wat dacht u van 'tranga, hard, kapot, fatu, tjading, wreed, law’, enz. Het woord ‘lauw’ is (Surinaams) slang voor gek en betekent dus niet lauw als in temperatuur. De diversifiëring van de samenleving geeft de jeugd natuurlijk een nog bredere basis om nieuwe termen uit te halen. 

Tegenwoordig doe je een groepschat, volg je elkaar op Twitter of check je je mati’s met Snapchat.

Wat ik vooral opvallend vind is het contradictoire gebruik van oude oftewel bestaande woorden. Zo betekent gruwelijk tegenwoordig fantastisch. Ik denk dat dit verschijnsel vooral voortkomt uit de onbewuste rebellie binnen de jongere generatie.

De onderlinge communicatie is ook een boeiend verschijnsel. Door de snelle ontwikkeling van smartphones en apps vindt de jeugd elkaar steeds vaker online dan op straat. Vroeger ging je met een groepje wat drinken en wat bomen. Tegenwoordig doe je een groepschat, volg je elkaar op Twitter of check je je mati’s met Snapchat. Ik weet nog dat ik met lood in de schoenen een meisje vroeg om een keertje uit te gaan. Tegenwoordig kun je met wildvreemden gewoon daten via Tinder.

Ik denk dat wij heel veel van jongeren kunnen leren - en zij van ons. 

Ik denk dat wij heel veel van jongeren kunnen leren - en zij van ons. Het probleem is dat wij denken alles al te weten en de jeugd hetzelfde over zichzelf denkt. Ik weet nog dat ik het nieuwe werken van mijn dochter heb geleerd. Zij moest een keer huiswerk maken. Toen ik na een tijdje langs haar kamer liep, hoorde ik haar uitbundig met een klasgenootje praten. Bleek dat ze via skype samen huiswerk aan het maken waren. Vanaf toen begreep ik dat ik zelf ook zo kon vergaderen, waardoor ik minder in de auto zit en het milieu ook een beetje spaar. Als zij van mij leert dat sms’en in volzinnen en in algemeen beschaafd Nederlands beter is voor haar ontwikkeling, dan hebben wij de kloof aan beide kanten een beetje gedicht.