Actueel

Dit is een oude versie van Taalunie:Bericht en wordt niet meer bijgewerkt. Ga voor nieuwe artikelen naar taaluniebericht.org.

 
28 augustus, 2019 - 09:13

Taalunie wijst op noodzaak samenhang in aanpak leesbegrip en leesmotivatie

Hoe kan het niveau van begrijpend lezen van Vlaamse en Nederlandse basisschoolleerlingen worden verhoogd? En hoe krijgen Nederlandse en Vlaamse leerlingen meer plezier in en betrokkenheid bij het lezen? Het Algemeen Secretariaat van de Taalunie en de Taalraad Begrijpend Lezen hebben in opdracht van het Comité van Ministers (de Vlaamse en Nederlandse ministers van Onderwijs en Cultuur) aanbevelingen gedaan om het leesbegrip en de leesmotivatie van basisschoolleerlingen in Nederland en Vlaanderen te vergroten.

De aanbevelingen zijn terug te vinden in het plan Effectief onderwijs in begrijpend lezen. Acties voor beter leesbegrip en meer leesmotivatie. Uitgangspunt van de aanbevelingen is dat scholen vijf kernthema’s in samenhang oppakken om tot een effectieve aanpak voor leesbegrip en leesmotivatie te komen. Zij worden daarbij ondersteund door organisaties rond de school die hun acties op elkaar dienen af te stemmen.

Kernthema’s en het belang van samenhang
De kernthema’s om het onderwijs in begrijpend lezen te verbeteren zijn:

  • werk vanuit urgentiebesef
  • werk met een taal-leesbeleid
  • werk met effectieve vakdidactiek
  • werk aan leesmotivatie
  • geef formatieve feedback

Om binnen scholen verandering in gang te zetten, is een samenhangende aanpak van alle vijf de kernthema’s noodzakelijk. Daarnaast bevelen we aan dat alle betrokkenen rond de school - denk aan lerarenopleidingen, pedagogisch begeleiders, ouderverenigingen en leesbevorderingsorganisaties - een op elkaar afgestemde bijdrage leveren. Alleen als scholen er samen met deze betrokkenen aan werken, kan er verbetering optreden. In de komende periode zal het Algemeen Secretariaat van de Taalunie met een aantal voorbeeldscholen en de verschillende betrokkenen in gesprek gaan om de acties verder vorm te geven.

Verbinden van initiatieven
Naast dit plan van de Taalunie en de Taalraad zijn er recentelijk ook andere adviezen gedaan over leesonderwijs. Zo heeft onder andere de Vlor (Vlaamse Onderwijsraad) een praktijkgerichte review uitgebracht over de didactiek voor begrijpend lezen, en de Nederlandse Onderwijsraad en Raad voor Cultuur hebben een gezamenlijke oproep gedaan tot een leesoffensief (LEES!). De Taalunie onderschrijft deze adviezen en wil ze verbinden om te laten zien dat er zowel in Nederland als in Vlaanderen door diverse partijen vanuit één visie wordt gewerkt aan het verhogen van het niveau van begrijpend lezen en het bevorderen van leesmotivatie.

Aanleiding
De aanleiding voor het actieplan waren de resultaten van PIRLS 2016 (Progress in International Reading Literacy Study). Uit dit internationale onderzoek blijkt dat er, zowel voor Nederland als voor Vlaanderen, zorgen zijn over het niveau van begrijpend lezen en leesmotivatie van basisschoolleerlingen: Vlaanderen zakte flink op de internationale ranglijst. Nederlandse leerlingen behalen al jaren min of meer dezelfde bovengemiddelde score, maar over de jaren heen daalt hun positie licht ten opzichte van die van andere landen. De Nederlandse resultaten vragen op twee punten om aandacht: slechts 8% van de Nederlandse leerlingen leest op het geavanceerde begripsniveau, en de betrokkenheid bij lezen en het leesplezier van Nederlandse 10-jarigen is vergeleken met andere deelnemende landen zeer laag. Ook Vlaamse leerlingen hebben weinig plezier in en betrokkenheid bij het lezen.

Foto: klas van de Alan Turingschool in Amsterdam